Większość z nas na hasło „gabinet stomatologiczny” myśli od razu o leczeniu próchnicy, wyrywaniu zębów mądrości lub nakładaniu białych plomb. Rzadko zdajemy sobie sprawę, że fundamentem dla pięknego uśmiechu nie są wcale same twarde korony zębów, a to, co znajduje się bezpośrednio pod nimi. Mowa o przyzębiu, czyli zespole tkanek otaczających i utrzymujących ząb w kości. To właśnie zapalenia tego niewidocznego fundamentu są jedną z najczęstszych przyczyn utraty uzębienia u osób dorosłych. W takich sytuacjach z pomocą przychodzi mało znana, ale niezwykle ważna dziedzina stomatologii. Wyjaśniamy, kiedy warto odwiedzić periodontologa i jakie objawy powinny być dla Ciebie sygnałem alarmowym.
Czym dokładnie jest ta dziedzina?
Dla wielu pacjentów nazwa ta brzmi niezwykle skomplikowanie. Zatem periodontologia co to jest w praktyce? Mówiąc najprościej, jest to wyspecjalizowana gałąź stomatologii zajmująca się profilaktyką, kompleksowym diagnozowaniem oraz leczeniem wszelkich chorób tkanek przyzębia i błon śluzowych jamy ustnej.
Przyzębie to swego rodzaju „rusztowanie” dla naszych zębów. W jego skład wchodzą: dziąsła, więzadła ozębnej (które pełnią rolę amortyzatorów), cement korzeniowy oraz oczywiście sama kość wyrostka zębodołowego. Kiedy te tkanki są w pełni zdrowe, zęby tkwią w kości niezwykle stabilnie. Jeśli jednak dochodzi tam do długotrwałej infekcji, fundament ulega osłabieniu, co prowadzi do ruchomości, a w najgorszym scenariuszu – samoistnego wypadania całkowicie zdrowych, białych zębów, których nie zaatakowała żadna próchnica.
Z jakimi problemami zmaga się periodontolog?
Kiedy pacjenci dopytują, periodontologia co to w ujęciu konkretnych schorzeń, najczęściej mają na myśli potocznie zwaną paradontozę (czyli zapalenie przyzębia). Jest to przewlekła i bardzo podstępna choroba o podłożu bakteryjnym, która miesiącami potrafi rozwijać się bezboleśnie, niszcząc kość od wewnątrz.
Zadaniem lekarza periodontologa jest powstrzymanie tego niszczycielskiego procesu. Specjalista ten wykonuje szereg niezwykle precyzyjnych zabiegów, do których należą między innymi:
- Kiretaż (otwarty i zamknięty): Jest to głębokie i niezwykle dokładne czyszczenie korzeni zębów głęboko pod linią dziąseł, gdzie nie sięga standardowy skaling. Celem kiretażu jest usunięcie zakażonych tkanek i kamienia poddziąsłowego, co pozwala zredukować stan zapalny.
- Szynowanie zębów: Jeśli zęby (np. dolne siekacze) zaczynają się niebezpiecznie ruszać z powodu utraty kości wokół nich, lekarz skleja je razem od wewnętrznej strony przy użyciu cienkiej taśmy z włókna szklanego. Dzięki temu stabilizuje je i zapobiega ich wypadnięciu.
- Chirurgia śluzówkowo-dziąsłowa: Specjalista ten zajmuje się również plastyką tkanek miękkich, na przykład operacyjnym pokrywaniem odsłoniętych i bolesnych szyjek zębowych przy użyciu przeszczepu własnego podniebienia pacjenta.
Kiedy należy niezwłocznie umówić wizytę?
Choroby przyzębia rozwijają się latami i w początkowej fazie potrafią być całkowicie zignorowane przez pacjenta, który uważa pewne objawy za „urodę” swojego uśmiechu. Istnieje jednak kilka sygnałów ostrzegawczych, z którymi należy bezwzględnie udać się na wizytę konsultacyjną.
Najważniejszym i najwcześniejszym objawem rozwijającego się problemu jest krwawienie z dziąseł. Wiele osób mylnie zakłada, że krew pojawiająca się podczas szczotkowania lub nitkowania to wina zbyt twardej szczoteczki. Zdrowe dziąsło nigdy nie krwawi! Każde pojawienie się krwi, zwłaszcza jeśli dziąsło jest lekko opuchnięte i intensywnie czerwone, to wyraźny znak aktywnego stanu zapalnego wywołanego zalegającą, pełną bakterii płytką nazębną.
Innymi bardzo niepokojącymi objawami są: obnażanie się korzeni (zęby wydają się nagle dłuższe niż przed rokiem), nagła zmiana ułożenia zębów w łuku (pojawianie się nieestetycznych szpar, których wcześniej nie było), a także przewlekły i bardzo uciążliwy nieprzyjemny zapach z ust, z którym nie radzą sobie żadne miętowe płukanki. Jeśli zauważasz u siebie którykolwiek z tych symptomów, nie zwlekaj – wczesna interwencja to klucz do zatrzymania postępującej destrukcji.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy paradontoza jest chorobą genetyczną?
Chociaż skłonności do chorób przyzębia mogą być dziedziczone (uwarunkowania genetyczne determinują chociażby odpowiedź naszego układu immunologicznego na bakterie), to główną i bezpośrednią przyczyną paradontozy są zawsze zalegające bakterie w płytce nazębnej. Odpowiednia higiena pozwala niemal do zera zminimalizować ryzyko rozwoju tej choroby, nawet u obciążonych nią osób.
Czy periodontolog zawsze leczy chirurgicznie?
Nie! Zdecydowana większość przypadków zdiagnozowanych na wczesnym etapie wymaga jedynie działań zachowawczych, dogłębnego instruktarzu higieny w domu, profesjonalnego usuwania kamienia oraz ewentualnego głębszego czyszczenia (kiretażu zamkniętego), które nie wymaga nacinania dziąseł. Zabiegi chirurgiczne to ostateczność stosowana w skrajnie zaawansowanych przypadkach.
Czy zęby mogą ponownie „obrosnąć” straconą kością?
Utracona w wyniku agresywnej paradontozy kość z reguły nie ma możliwości samoistnej, pełnej odbudowy do stanu początkowego. Dzisiejsza regeneracyjna chirurgia periodontologiczna pozwala jednak przy użyciu specjalnych biomateriałów na odbudowę częściowych ubytków kostnych, co znacznie przedłuża żywotność uratowanych zębów w jamie ustnej.